Home #Jednodniówki #JEDNODNIÓWKI cz. 3: TARNÓW – DĄBROWA TARNOWSKA
#JEDNODNIÓWKI cz. 3: TARNÓW – DĄBROWA TARNOWSKA PDF Drukuj Email
Aktualności
czwartek, 16 lipca 2020 10:09

Na fragmencie mapy niebieską linią przedstawiona  trasa z Tarnowa do Dąbrowy TarnowskiejTarnów – Łęg Tarnowski – Zalipie – Szczucin – Breń Podborze – Dąbrowa Tarnowska (trasa ok. 72,3 km, czas ok. 1 godz. 18 min)

Motywem przewodnim trzeciego odcinka naszego cyklu będzie wielokulturowość powiśla dąbrowskiego. Zaglądniemy do wiejskiej chaty w Zalipiu, przespacerujemy się po jednym z najpiękniejszych parków Małopolski oraz zwiedzimy jedną z piękniejszych synagog w naszym województwie. Ponadto nie zabraknie na naszej trasie pięknych kościołów, jak i ciekawego Muzeum Drogownictwa.

Zapraszamy na wycieczkę i życzymy wielu wrażeń. Pamiętajcie o zasadach sanitarnych oraz o tym, że ruch turystyczny jest mniejszy od poniedziałku do piątku, dlatego czasem warto zamiast w weekend, zaplanować wyjazd w inny dzień tygodnia.

Łęg Tarnowski – Zalipie (czas podróży ok. 15 min)

Pałac Męcińskich i Zborowskich

W Łęgu Tarnowskim znajduje się zespół pałacowo-parkowy z XIX w., dawna siedziba hrabiów Męcińskich i Zborowskich, a do niedawna siedziba Publicznego Gimnazjum. Pałac został wybudowany w latach 1885–1892 w stylu neorenesansowym według projektu wybitnego krakowskiego architekta - Sławomira Odrzywolskiego na zlecenie ówczesnego właściciela Partynia, hrabiego Józefa Gabriela Męcińskiego. Przy budowie wykorzystano fundamenty wcześniejszego, drewnianego dworu Potockich z XVIII w. 

Warto zwrócić uwagę na fasadę pałacyku, gdzie nad portykiem znajduje się galeria, ozdobiona neorenesansowym sgraffitem. Wewnątrz zachował się reprezentacyjny hol wejściowy mieszczący prowadzące na piętro drewniane schody, ozdobne drewniane stropy o profilowanych, polichromowanych belkach i pokryte dekoracją stiukową plafony z podkolorowanymi fasetami, a także wielobarwne piece kaflowe, profilowana stolarka drzwi i okien oraz posadzki. Dookoła budynku położony jest park krajobrazowy z XIX w. z owalnym podjazdem przed głównym wejściem. 

Łęg Tarnowski – Zalipie (czas podróży ok. 25 min)

Zalipie - jedna z najbardziej rozpoznawanych na świecie wsi polskich.

Zagroda Felicji Curyłowej - oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie.

W skład tego miniskansenu wchodzą domy dwóch lokalnych artystek ludowych: Felicji Cyryłowej oraz Stefanii Łączyńskiej oraz budynki gospodarcze.

Zalipie jest znane z tradycji ozdabiania domów oraz zabudowań gospodarczych barwnymi malunkami kwiatów. We wsi nie brak również kwiecistych bud dla psów czy studni.  Propagatorką tej unikatowej sztuki ludowej, była wybitna malarka Felicja Curyło (1903-1974). Dom artystki już za jej życia był licznie odwiedzany i przez lata stał się najważniejszym miejscem dla wszystkich zainteresowanych sztuką ludową.

Obiekt został zachowany w identycznej postaci, jak za życia malarki. Podobnie jak znajdująca się nieopodal chata z pełnym wyposażeniem, należąca w przeszłości do znakomitej malarki i poetki Stefanii Łączyńskiej. Budynek ten jest reprezentatywnym przykładem tradycyjnej sztuki zdobniczej na Powiślu Dąbrowskim. 

Miniskansen jest miejscem, które daje szersze spojrzenie na twórczość ludową regionu i jest jedyną możliwością wejścia do wnętrza malowanego domu. Inne zdobione malaturami budynki mieszkalne na tym terenie, to nie skanseny tylko zamieszkałe domostwa. W wsi warto zwrócić uwagę np. na kwieciste zdobienia znajdujące się na remizie strażackiej, przedszkolu oraz szkole podstawowej. Na szczególną uwagę zasługuje też kościół parafialny.

Godziny otwarcia, cennik muzeum

Kościół pw. św. Józefa

Zbudowany w 1948 r. modernistyczny kościół zbudowany z cegły. Wnętrze tej niepozornej z zewnątrz świątyni zdobi polichromia o motywach kwiatowych, która została wykonana przez miejscowe malarki pod kierunkiem Felicji Curyłowej w 1966 r. Kościół posiada trzy ołtarze stylizowane na barokowe. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Jezu ufam Tobie, w ołtarzach bocznych natomiast widnieją figury św. Józefa i NMP. Warto zwrócić uwagę na niewielką kaplicę św. Błażeja ozdobioną i urządzoną przez miejscowe malarki w stylu zalipiańskim, w której eksponowane są wyjątkowe ornaty haftowane we wzór zalipiańskich kwiatów.

Zalipie – Szczucin (czas podróży ok. 22 min)

Kościół pw. św. Marii Magdaleny

Prace budowlane przy powstaniu obecnego kościoła zaczęły się w 1680 r. Jego murowana bryła jest połączeniem stylistyki barokowej i neobarokowej. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na kasetonowy sufit świątyni oraz polichromie w stylu Młodej Polski. Natomiast ołtarze i sprzęty utrzymane są w stylistyce neorenesansowej i eklektycznej z 2 poł. XIX w. i początku XX w. W ołtarzu głównym znajdziemy obrazy: Matki Boskiej typu Tuchowskiej z w. XVI-XVII oraz Chrystusa Ukrzyżowanego i św. Marii Magdaleny malowane około 1960 r. przez Stanisława Westwalewicza - malarza związanego z Pilznem i Tarnowem. Dwa ołtarze boczne również zawierają obrazy o tematyce maryjnej. W kościele możemy też zauważyć epitafia: bogato zdobione marmurowe - Katarzyny z Górków Stradomskiej (zm. 1665) z herbami Prus i Półkozic, rodziny Rydlów: Andrzeja (zm. 1852) i Gustawa (zm. 1876) oraz burmistrza Szczucina Karola Lis Rudnickiego (zm. 1913), jak i proboszcza ks. Tomasza Łączewskiego. Na dzwonnicy zachował się gotycki dzwon z XV w.

Kirkut

Znajduje się on tuż przy Muzeum Drogownictwa na zalesionym terenie. Cmentarz został założony w pierwszej połowie XIX wieku i zajmuje powierzchnię 0,4 ha, na której zachowało się kilkadziesiąt nagrobków, w tym wiele o wysokim poziomie artystycznym.

Muzeum Drogownictwa [skansen zabytków techniki]

Do zwiedzania przeznaczone są dwie ekspozycje:

  • zewnętrzna, na której w czasie spaceru można podziwiać maszyny i urządzenia, które niegdyś służyły drogowcom
  • wewnętrzna, która pokazuje między innymi eksponaty dotyczące budowy i utrzymania dróg i mostów, sposób pracy przy budowach w postaci scenek z figurami ludzkimi naturalnych rozmiarów, dokumenty oraz odznaczenia, sztandary, a także drogi i mosty w sztuce.

Obok budynku z wystawą stałą, zlokalizowany jest skansen maszyn drogowych, wybudowany w formie spiralnej alejki. Co ciekawe alejka wykonana jest z kostki brukowej, ale ma wbudowane oryginalne elementy dróg takie jak krawężniki, przepusty, kraty ściekowe itp. Wzdłuż alejki znajduje się ponad 30 stanowisk prezentujących drogi z różnych okresów i epok - od drogi kreteńskiej do współczesnej, w chronologicznym układzie i wykonane w miarę możliwości z autentycznych materiałów używanych do budowy dróg. Na tych nawierzchniach są eksponowane maszyny i urządzenia drogowe pracujące przy budowie i utrzymaniu dróg np. walce (spalinowe, parowe, ciągnione), kotły, kruszarki, pługi, ciągniki typu Mazur, zrywaki, skład kolejki ze zlikwidowanej cegielni w Szczucinie z lokomotywą WLs40. Budynek ze skansenem połączone są mostem Baileya o długości 51 m. Bryła głównego budynku z dwiema wieżami i łukowym przęsłem przypomina formą most. 

Informacje o zasadach zwiedzania i godzinach otwarcia muzeum

Szczucin – Breń - Podborze (czas podróży ok. 15 min)

Centrum Polonii wraz z parkiem

Dawny park dworski zaprojektował słynny wiedeński projektant ogrodów Pfaffiner, który czuwał też nad prowadzonymi tam pracami w latach 1750-1760. W 1786 r. Ewaryst Kuropatnicki pisał, że ów park jest najpiękniejszym ogrodem w całej Galicji. W roku 1786 w posiadanie zespołu pałacowo-parkowego wszedł drogą zakupu Jan Konopka, którego potomkowie byli w posiadaniu tego majątku do 1945 r.

Niewątpliwie jednym z najbardziej znanych mieszkańców Brnia był Feliks Konopka - tłumacz, poeta, malarz, kolekcjoner obrazów, konserwator dzieł sztuki, rolnik. Po wojnie i upaństwowieniu jego majątku mieszkał w Krakowie pracując m.in. przy konserwacji ołtarza Wita Stwosza.

Dwór, w którym mieści się Centrum Polonii jest przebudowanym dawnym dworem myśliwskim z XIX w. niestety po niezbyt udanym remoncie w latach 90-tych XX w. zatracił dawny charakter. 

Niemniej warto przyjechać w to miejsce by przespacerować się po pięknym parku, który od kilku lat odzyskuje dawne piękno. 

Breń - Podborze – Dąbrowa Tarnowska (czas podróży ok. 10 min)

Synagoga - Ośrodek Spotkania Kultur

Synagoga powstała w drugiej połowie XIX wieku według projektu żydowskiego architekta i inżyniera Abrahama Goldsteina. Głównym fundatorem był Ajzyk Stern. Świątynia powstała w stylu eklektyczno-klasycystycznym z licznymi elementami mauretańsko-orientalnymi. 

U szczytu wież znajdują się po dwie płaskorzeźby biblijnych zwierząt, obok których widniały wyryte w tynku hebrajskie napisy: lampart – bądź śmiały, jak lampart, orzeł – bądź lekki, jak orzeł, lew – bądź silny, jak lew, jeleń – bądź rączy, jak jeleń. Na szczycie budynku znajduje się dekoracja w kształcie tablic Dekalogu. 

We wnętrzu synagogi zachował się bogaty wystrój malarski. Według tradycji, autorami malowideł byli włoscy artyści, bracia Fenichel z Mielca lub malarze z Buska. Prace prowadzone wewnątrz budynku wykazały, że pod obecnymi polichromiami jest druga warstwa malarska, nawiązująca do tradycji barokowych.

Obecnie wewnątrz znajdziemy wystawy historyczne dotyczące powiśla dąbrowskiego, Zalipia oraz dąbrowskich żydów.

Więcej informacji, cennik i godziny otwarcia

Kościół Matki Bożej Szkaplerznej

Murowany kościół, którego budowa przypadła na lata po II wojnie światowej jest utrzymany w stylu przedwojennego klasycyzmu i modernizmu, nawiązując bezpośrednio do Villa Rotonda autorstwa Andrei Palladio - renesansowej rezydencji znajdującej się w Vincenzie we Włoszech. Wnętrze świątyni jest stosunkowo skromne, lecz niepozbawione uroku. Warto zwrócić uwagę na obrazy i figury oraz chrzcielnicę zdobiące wnętrze. Pochodzą one ze starszego kościoła, a najstarsze elementy pochodzą z XV w.

Kościół pw. Wszystkich Świętych

Barokowa drewniana świątynia z 2 poł. XVIII w. Wewnątrz piękna, malownicza polichromia figuralna i ornamentalna z 2. poł. XIX w. Na sklepieniu prezbiterium znajduje się scena Wniebowzięcia NMP, na ścianach postacie śś. Jana Chrzciciela, Michała Archanioła oraz Piotra i Pawła. Na stropie nawy głównej przedstawione są sceny Bożego Narodzenia oraz Przemienienia Pańskiego, zaś na ścianach naw bocznych widnieją postacie polskich świętych: Stanisława, Kingi, Stanisława Kostki, Jacka Odrowąża i Kazimierza. Na ścianie chóru namalowana jest św. Cecylia, a w ramionach transeptu Zmartwychwstania Pańskiego i Chrystusa z uczniami w Emaus.

Na wyposażeniu świątyni znalazł się ołtarz główny, rokokowy z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Tuchowskiej z w. XVIII., a w zwieńczeniu ołtarza obraz św. Józefa. Dodatkowo cztery rokokowe ołtarze boczne. W jednym z nich późnobarokowy krucyfiks z XVIII w., w innych rzeźby Serca Pana Jezusa i Serca Matki Bożej oraz obraz św. Wojciecha. Ambona oraz konfesjonały również rokokowe.

 

Atrakcje dodatkowe:

Cmentarze z I wojny światowej Obiekt 2145
Cmentarze z I wojny światowej Obiekt 2147
Cmentarze z I wojny światowej Obiekt 2161
Cmentarze z I wojny światowej Obiekt 739
Cmentarze z I wojny światowej Obiekt 806

 

Kościół Zesłania Ducha Świętego w Żabnie

Barokowy murowany kościół z XVII w. skromna polichromia figuralna ze scenami Zwiastowania, Chrztu Chrystusa, Zmartwychwstania, Zesłania Ducha Świętego i Wniebowstąpienia oraz postaciami śś. i bł.: Cecylii, Jadwigi Andegaweńskiej, o. Papczyńskiego, Szymona z Lipnicy, Benedykta, Świerada, Dobrawy, Karoliny Kózka, Maksymiliana Kolbe, Kingi i Stanisława. Wyposażenie świątyni składa się z: ołtarza, tabernakulum i ambony wykonanej według projektu Stefana Świszczowskiego, a także klasycystycznej chrzcielnicy. Warto też zwrócić uwagę na późnobarokowe rzeźby w przedsionku kościoła: Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty. Przy kościele znajduje się wolno stojąca murowana dzwonnica z XVIII w. 

 

Kościół w Bolesławiu

Murowana świątynia z XVII w. ufundowana przez Stanisława Ligęze. Budynek kościoła jest utrzymany w stylu renesansowo-barokowym. Wewnątrz znajdziemy ołtarz główny wykonany w 1901 r. oraz ołtarz w kaplicy Ligęzów późnorenesansowy z początku XVII w., z obrazami św. Anny Samotrzeć i Koronacji NMP z tegoż czasu oraz rzeźbami śś. Wojciecha i Stanisława. Ołtarz ten ozdobiono kartuszami z herbami rodowymi: Jastrzębiec, Gryf, Doliwa, Śreniawa oraz Dębno, Bończa, Ogończyk, Rogala. Na wyposażeniu kościoła ponadto: chrzcielnica kamienna późnorenesansowa z początku XVII w., ambona rokokowa z  2. poł.  XVIII w., rzeźby śś. Piotra i Pawła, barokowe z XVIII w., pochodzące z dawnego ołtarza głównego, a także Stacje Drogi Krzyżowej z 1855 r. 

W świątyni można podziwiać pomniki nagrobne: Stanisława Ligęzy i jego żony Katarzyny z  Broniowskich, (renesansowy z 1605 r., integralnie związany z architekturą kaplicy, z klęczącymi postaciami zmarłych pod krucyfiksem, ujęty kolumnami, po bokach których rzeźby śś. Wojciecha i Stanisława); oraz renesansowy pomnik z leżącą postacią rycerza w zbroi, jednego z Ligęzów, ustawiony w prezbiterium. 

 

Kościół św. Katarzyny w Oleśnie

Świątynia została wzniesiona w 1765 r. w stylu barokowym. Kościół posiada polichromię wykonaną w latach 1959–1960 przez Stanisława Westwalewicza, a w kopule namalowanych osiem tarcz herbowych z XVIII w. Ołtarz główny (zakupiony z kościoła św. Szczepana w Krakowie) z rzeźbami św. Piotra i św. Pawła oraz barokowym krucyfiksem z XVIII wieku. Ołtarze boczne - dwa rokokowe z 2. poł. XVIII w., pozostałe neobarokowe z początku XX w. Ponadto dwie późnorenesansowe ławy kolatorskie z malowanymi na zapleckach scenami z życia św. Norberta, h. Ślepowron i posągami świętych (zakupione z kościoła św. Szczepana w Krakowie). 

 

Kościół św. Wojciecha w Lisiej Górze

Murowany barokowy kościół z XVIII w. Wyposażenie świątyni składa się z ołtarza głównego późnobarokowego z bramkami po bokach oraz rzeźbami świętych i aniołów; w polu głównym obraz św. Wojciecha z początku XVIII w. a w górnej kondygnacji owalny późnobarokowy obraz Matki Boskiej Różańcowej ze śś. Dominikiem i Katarzyną Sieneńską. Dodatkowo cztery ołtarze boczne, późnobarokowe oraz dwa w kaplicach bocznych, z obrazami św. Anny nauczającej Maryję oraz św. Franciszka. W świątyni znajdziemy też późnobarokową chrzcielnicę, ambonę rokokową, stalle, dwa konfesjonały i ławy rokokowe z 2. poł. XVIII w. Na belce tęczowej umiejscowiony jest krucyfiks późnogotycki z XVI lub XVII w. oraz rzeźby późnobarokowe z końca XVIII w. Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty. Ponadto w kościele zobaczymy także krucyfiksy: jeden późnobarokowy, drugi procesyjny barokowo-ludowy oraz organy 15-głosowe wykonane przez Tomasza Falla na przełomie XIX i XX w.

 

Opracowała: Małgorzata Sobol-Kiełbania

Poprawiony: środa, 05 sierpnia 2020 15:17
 
Copyright © 2020 . Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.
Free joomla themes designed by Lonex.